email: info@emvoadvies.nl
dinsdag, 14 april 2026

Publicatiedatum: 18/08/2022

Categorie: Formeel recht

Rechtbank Rotterdam

Aard: jurisprudentie

Nummer: ECLINLRBROT20226695, ROT 21/1851

Standpunten kennisgroep Belastingdienst moeten op verzoek openbaar worden gemaakt


Op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) kan een ieder een verzoek indienen bij een bestuursorgaan om informatie over een bestuurlijke aangelegenheid. Wanneer het verzoek om informatie documenten betreft, die zijn opgesteld voor intern beraad, wordt geen informatie verstrekt over daarin opgenomen persoonlijke beleidsopvattingen. Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo vervangt de inmiddels ingetrokken Wob. Er is niet voorzien in overgangsrecht.

Een verzoek op grond van de Wob betrof binnen de Belastingdienst gebruikte stukken die betrekking hebben op een fiscale eenheid voor de omzetbelasting. De staatssecretaris van Financiën heeft het verzoek om openbaarmaking van het Handboek Omzetbelasting en van kennisgroepstandpunten afgewezen. Volgens de staatssecretaris is het handboek slechts voor intern gebruik bedoeld en bevat het verwijzingen naar bestaand beleid en reeds openbaar gemaakte besluiten. Verder zou het handboek persoonlijke beleidsopvattingen bevatten, die niet onder de reikwijdte van het verzoek vallen.

De Rechtbank Rotterdam is het niet eens met de staatssecretaris. Dat in het handboek is vermeld dat dit voor intern gebruik is bedoeld, betekent niet dat het niet onder de reikwijdte van de Wob valt. De staatssecretaris had inhoudelijk moeten motiveren waarom het handboek of onderdelen daarvan niet openbaar kunnen worden gemaakt. De stelling dat het bestaande beleid waarnaar verwezen wordt reeds openbaar is, vindt de rechtbank te algemeen van aard om haar toetsbaar te maken. Het is niet aan de rechtbank om in een handboek van bijna 150 pagina’s na te gaan of het beleid waarnaar daarin verwezen wordt reeds openbaar gemaakt is.

De rechtbank is van oordeel dat de kennisgroepstandpunten kunnen worden aangeduid als bindend advies. Hoewel de kennisgroepstandpunten niet formeel als beleid zijn vastgesteld, reiken zij verder dan alleen het concrete geval en hebben zij materieel dezelfde waarde als formeel vastgesteld beleid. De kennisgroepstandpunten vormen een in beginsel vaste gedragslijn binnen de Belastingdienst totdat de staatssecretaris een standpunt formeel als beleid vaststelt of besluit het niet over te nemen.

De rechtbank heeft de staatssecretaris opgedragen een nieuw besluit te nemen op het verzoek.