email: info@emvoadvies.nl
vrijdag, 20 november 2026

Publicatiedatum: 18/08/2022

Categorie: Vennootschapsbelasting

Rechtbank Gelderland

Aard: jurisprudentie

Nummer: ECLINLRBGEL20223670, AWB 20/6118

Belastingplicht voor reclameactiviteiten van gemeente


Per 1 januari 2016 is de Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen in werking getreden. Sinds die datum dient voor iedere activiteit van een overheidsinstelling beoordeeld te worden of sprake is van belastingplicht voor de Vpb. Er is sprake van het drijven van een onderneming als is voldaan aan de volgende voorwaarden:

  • er is een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid,
  • waarmee wordt deelgenomen aan het economisch verkeer,
  • met het oogmerk om winst te behalen, die redelijkerwijs kan worden verwacht.

Ondanks het ontbreken van het winstoogmerk kan sprake zijn van een onderneming indien in concurrentie wordt getreden met andere ondernemingen.

De Belastingdienst legde een aanslag Vpb op over 2016 aan een gemeente met betrekking tot twee activiteiten. Het betrof een reclameactiviteit en het verstrekken van personeelsleningen. De gemeente biedt reclame-exploitanten de gelegenheid om reclameobjecten te plaatsen tegen een vaste vergoeding. De gemeente heeft geen investeringen gedaan in de reclameobjecten.

Tot 2008 was het voor het personeel mogelijk om een hypothecaire geldlening bij de gemeente af te sluiten als secundaire arbeidsvoorwaarde. Sinds 2008 wordt de bestaande hypotheekportefeuille langzaam afgebouwd. Per 1 januari 2016 had de gemeente 322 hypotheekleningen uitstaan voor een totaalbedrag van € 33 miljoen. Per 31 december 2016 was het uitstaande bedrag aan leningen gedaald tot € 19 miljoen.

De vraag is of de reclameactiviteit en de activiteit met betrekking tot de personeelsleningen leiden tot belastingplicht. Bij een bevestigend antwoord is de hoogte van de belastbare winst in geschil.

De rechtbank Gelderland is van oordeel dat de reclameactiviteit zelfstandig dient te worden getoetst aan de criteria voor het ondernemerschap. Volgens de rechtbank is van een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid al snel sprake. Voor het uitgeven van een exploitatierecht is niet of nauwelijks kapitaal nodig. Gezien de verrichte arbeid is sprake van een organisatie van kapitaal en arbeid. Een winststreven wordt aanwezig geacht als feitelijk winst wordt behaald en niet aannemelijk is dat dit het gevolg is van incidentele factoren. Aan het vereiste winstoogmerk is naar het oordeel van de rechtbank voldaan. De Belastingdienst heeft volgens de rechtbank terecht winst in aanmerking genomen ter zake van de reclameactiviteiten.

Ook ten aanzien van de personeelsleningen is sprake van een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid, gezien de omvangrijke hypotheekportefeuille en het grote aantal schuldenaren. Dat oordeel wordt niet anders door het feit dat er geen nieuwe leningen meer worden verstrekt. De activiteit is vergelijkbaar met een commerciële hypotheekbankinstelling. Door deze activiteit in de heffing van vennootschapsbelasting te betrekken wordt recht gedaan aan de bedoeling van de wetswijziging, namelijk het creëren van een gelijk speelveld.